معرفی دوره دکتری مهندسی اکتشاف معدن

دوره دکتری مهندسی اکتشاف معدن در دانشگاه صنعتی امیرکبیر، بالاترین مقطع تحصیلی در این حوزه است که با هدف تربیت پژوهشگران برجسته، اساتید دانشگاهی و رهبران علمی و فناوری در صنعت معدن و صنایع وابسته طراحی شده است. تمرکز این دوره بر توسعه مرزهای دانش، ارائه روش‌های نوین مدل‌سازی، پردازش و تلفیق کلان‌داده‌های علوم زمین، و حل چالش‌های پیچیده اکتشافی در ذخایر عمیق، پنهان و نامتعارف است.

دانشجویان در این دوره با ترکیب مبانی نظری پیشرفته، ابزارهای محاسباتی نوین، هوش مصنوعی و آزمایش‌های تخصصی، توانایی هدایت و اجرای پروژه‌های پژوهشی در تراز بین‌المللی را کسب می‌نمایند.

محورها و زمینه‌های تحقیقاتی پیشرفته (Research Areas)

پژوهش‌های دوره دکتری در گروه مهندسی اکتشاف معدن عمدتاً در محورهای راهبردی زیر متمرکز است:

1. ژئوفیزیک اکتشافی پیشرفته و پردازش سیگنال:

   • مدل‌سازی سه‌بعدی و وارون‌سازی مشترک (Joint Inversion) داده‌های ژئوفیزیکی (مغناطیس‌سنجی، ثقل‌سنجی، الکترومغناطیس، لرزه‌نگاری و مغناطیس‌تلوریک).
   • کاربرد هوش مصنوعی و یادگیری عمیق در پردازش و تفسیر داده‌های ژئوفیزیکی.

2. ژئوشیمی پیشرفته و آنالیز الگوهای ناهنجاری:

   • مدلسازی ژئوشیمیایی کانسارها، پردازش چندمتغیره داده‌های ژئوشیمی و آنالیز فرکتالی برای جداسازی آنومالی از زمینه.
   • مطالعات ژئوشیمی ایزوتوپی و ژئوشیمی محیط زیستی در زون‌های کانی‌سازی.

3. زمین‌آمار پیشرفته و مدل‌سازی عدم‌قطعیت:

   • شبیه‌سازی‌های زمین‌آماری فضایی و زمانی (Conditional & Non-conditional Simulations).
   • برآورد و ارزیابی عدم‌قطعیت در مدل‌های بلوکی، تخمین ذخیره و تعیین حد عیار بهینه.

4. تلفیق داده‌ها و مدل‌سازی پتانسیل معدنی (MPM):

   • تلفیق داده‌های مکانی چندگانه (GIS)، سنجش از دور ابرطیفی و حرارتی (Hyperspectral RS).
   • بکارگیری مدل‌های داده‌محور، دانش‌محور و شبکه‌های یادگیری ماشین در تهیه نقشه‌های پتانسیل کانی‌سازی.

5. اکتشاف ذخایر عمیق و پنهان:

   • شناسایی ساختارهای کنترل‌کننده کانی‌سازی در اعماق و کانسارهای کور (Blind Deposits).
   • توسعه فناوری‌ها و روش‌های ژئوانفورماتیک در اکتشاف کانسارهای استراتژیک و عناصر نادر خاکی (REE).

اهداف و توانمندی‌های دانش‌آموختگان دکتری

فارغ‌التحصیلان این دوره توانمندی‌های زیر را به دست خواهند آورد:

• توسعه الگوریتم‌ها و نرم‌افزارهای تخصصی بومی در تحلیل داده‌های اکتشافی.
• راهبری پروژه‌های کلان اکتشافی در سطح ملی و بین‌المللی با رویکرد کاهش ریسک سرمایه‌گذاری.
• تدریس در دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و هدایت رساله‌ها و پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی.
• ارائه مشاوره‌های راهبردی به سازمان‌ها، وزارت‌خانه‌ها و شرکت‌های بزرگ معدنی در ارزیابی و توسعه کانسارها.

ساختار دوره و الزامات آموزشی-پژوهشی

• واحدهای آموزشی: گذراندن دروس تخصصی و پیشرفته مرتبط با موضوع رساله و تصویب کمیته تحصیلات تکمیلی.
• ارزیابی جامع (آزمون جامع): سنجش تسلط نظری و مفهومی در حوزه‌های اصلی مهندسی اکتشاف معدن.
• رساله دکتری: تدوین پروپوزال تحقیقاتی نوآورانه، انجام پژوهش‌های اصیل و انتشار دستاوردهای علمی در قالب ثبت اختراع و مقالات معتبر در نشریات برتر بین‌المللی (JCR/ISI).